Elektrik literatüründe deplase (veya deplasa), mevcut bir elektrik hattının, trafonun veya panonun bulunduğu yerden başka bir yere taşınması işlemine denir. Enerjisa (Başkent EDAŞ) bölgesinde (Ankara, Kırıkkale, Çankırı vb.) yapılan bu işlemler, belirli mühendislik standartlarına ve yasal onay süreçlerine tabidir.
Bir inşaat projesi, yol yapımı veya güvenlik ihlali nedeniyle mevcut elektrik hattının yerinin değiştirilmesi gerektiğinde "Deplase Projesi" hazırlanması zorunludur.
Deplase İşlemi Hangi Durumlarda Yapılır?
Ankara ve çevresinde sıklıkla karşılaşılan deplase gerekçeleri şunlardır:
- İnşaat Sahası Çakışmaları: Yeni bir bina yapılacağı zaman, arazinin içinden geçen havai hatların veya yeraltı kablolarının inşaata engel olması.
- Yol Genişletme Çalışmaları: Belediye veya Karayolları projelerinde, yol güzergahında kalan elektrik direklerinin taşınması.
- Yaklaşma Mesafesi İhlalleri: Mevcut elektrik hatlarının, binalara yasal sınırların üzerinde yaklaşması sonucu oluşan güvenlik risklerini gidermek.
- Trafonun Yer Değiştirmesi: Bölgedeki yapılaşma nedeniyle trafo merkezinin kullanım alanının dışına taşınması.
Enerjisa Deplase Projesi Süreci Nasıl İşler?
Enerjisa (Başkent EDAŞ) sorumluluk alanındaki bir hattı kendi başınıza taşıyamazsınız. Süreç şu adımlarla ilerler:
- Başvuru ve Keşif: Mülk sahibi veya vekili, Enerjisa'ya deplase talebiyle başvurur. Enerjisa yetkilileri sahada inceleme yaparak hattın taşınmasının teknik olarak mümkün olup olmadığını kontrol eder.
- Proje Tasarımı: Taşınacak hattın yeni güzergahını gösteren, teknik hesaplamaların (gerilim düşümü, ısınma, mekanik dayanım) yapıldığı bir Elektrik Deplase Projesi çizilir. Bu proje mutlaka yetkili bir mühendis tarafından hazırlanmalıdır.
- Onay Süreci: Hazırlanan proje Enerjisa onayına sunulur. Onay alınmadan sahada hiçbir fiziksel işlem yapılamaz.
- Uygulama ve Montaj: Proje onaylandıktan sonra, eski hattın iptali ve yeni hattın montajı gerçekleştirilir. Bu aşamada genellikle planlı elektrik kesintileri yapılarak güvenli çalışma ortamı sağlanır.
- Geçici Kabul ve Devreye Alma: İşlem bittikten sonra Enerjisa ekipleri tarafından denetim yapılır ve yeni hat sisteme dahil edilir.
Deplase Projelerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Maliyet: Deplase masrafları (malzeme, işçilik ve proje bedeli), deplaseyi talep eden kişi veya kurum tarafından karşılanır.
- Yönetmelik Uyumu: Yeni çekilecek hattın "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği"ne uygun olması şarttır.
- Kablo ve Malzeme Kalitesi: Enerjisa'nın kabul ettiği standartlarda (TSE ve kurum onaylı) malzeme kullanımı zorunludur.
Ankara'da Deplase Hizmetleri
Ankara'nın hızla gelişen İncek, Çayyolu, Bağlıca gibi bölgelerinde yeni konut projeleri yükselirken, eski şebeke hatlarının deplase edilmesi ihtiyacı oldukça fazladır. Bu süreçlerin hızlı ilerlemesi için Başkent EDAŞ sistemine hakim, yerel mevzuatı bilen teknik ekiplerle çalışmak zaman kaybını önler.
Önemli Hatırlatma: İzinsiz yapılan hat kaydırmaları hem hayati tehlike oluşturur hem de yüksek cezai müeyyideler doğurur. Tüm işlemler yasal izinler dahilinde yürütülmelidir.